HOŞGELDİNİZ! BUGÜN 12 ŞUBAT 2026, PERŞEMBE

Balım Sultan: Hünkâr’ın Emanetini Nizama Koyan Yol Hizmetkârı

12.02.2026 00:00
Bektâşîlik tarihine şöyle bir baktığınızda, bazı isimlerin sadece bir dönemi değil, bir istikameti temsil ettiğini görürsünüz. Balım Sultan da işte bu isimlerden biridir. Hakkında çok konuşulmuş, çok tartışılmıştır. Kimi zaman "yeniden kurucu" denmiş, kimi zaman "İkinci Pir" nitelemesi üzerinden yanlış yerlere çekilmiştir. Oysa Balım Sultan'ı doğru anlamak için önce şunu teslim etmek gerekir: Bu yolun pîri Hacı Bektaş-ı Velî'dir; Balım Sultan ise bu pîrin emanetini nizama koyan irfan ehli bir yol hizmetkârıdır.

Hacı Bektaş-ı Velî'nin XIII. yüzyılda Anadolu'da mayaladığı irfan; Ehl-i Beyt sevgisiyle yoğrulmuş, insan merkezli, ahlâk ve hikmeti esas alan bir tasavvuf anlayışıdır. Bu anlayış, yüzyıllar boyunca sözle, nefesle ve irfanla taşınmıştır. Ancak zamanla her büyük yol gibi dağılma, yozlaşma ve farklı yorumlarla zedelenme riskiyle de karşı karşıya kalmıştır. İşte Balım Sultan'ın tarihsel misyonu tam da burada başlar.

Balım Sultan, Bektâşîliği "yeniden icat eden" biri değildir. Aksine, Hacı Bektaş-ı Velî çizgisini aslına rücu ettiren, yolun özünü koruyarak erkân ve teşkilatla güvence altına alan bir irfan önderidir. Onun yaptığı düzenlemeler, bir kopuş değil; açık bir dönüş hareketidir. Asla dönüştürmeden, bozmadan, özü kaybettirmeden…

Bugün "İkinci Pir" tartışması etrafında yapılan yorumların çoğu, bu bağlamı gözden kaçırır. Balım Sultan'ı Hacı Bektaş-ı Velî ile aynı manevî makama yerleştirmek ne tarihî gerçeklikle örtüşür ne de Bektâşî irfanıyla. Bu niteleme, onun teşkilatlandırıcı rolünü anlatan sembolik bir ifadedir. Pîr birdir; yol birdir. Balım Sultan, o yolun dağılmaması için düzen tutan bir irfan emekçisidir.

Balım Sultan döneminde Bektaşilik, erkânlı bir yol yapısı kazanmıştır. Babalık, ve postnişinlik görevleri netleşmiş; tekke ve dergâh sistemi belirgin hâle gelmiştir. Bu düzenlemeler, sadece idari bir yapı kurmak için değil; inancı, ahlâkı ve irfanı korumak içindir. Çünkü erkân, şekil değil; özü muhafaza etmenin yoludur.

Yeniçeri Ocağı ile kurulan ilişki de çoğu zaman yanlış okunur. Bu ilişki, siyasî bir ittifaktan çok, ahlâkî disiplin ve manevî terbiye ekseninde değerlendirilmelidir. Devlet-toplum dengesinde Bektâşîliğin üstlendiği rol, bir güç odağı olmaktan ziyade, bir denge ve vicdan hattıdır.

Balım Sultan döneminin en belirgin özelliği ise Ehl-i Beyt merkezli itikadın titizlikle korunmasıdır. Bektaşiliğin özü, ritüellerde değil; Hz. Ali ve Ehl-i Beyt sevgisiyle şekillenen iman anlayışındadır. Yapılan tüm erkân düzenlemeleri, bu özü muhafaza etmeye yöneliktir. Bu yönüyle Bektaşilik, mezhep çatışmalarının ötesinde, kuşatıcı ve birleştirici bir İslâm yorumudur. Anadolu'daki Ehl-i Beyt mektebinin en güçlü halkalarından biridir.

Sonuç olarak Balım Sultan dönemi, Bektaşiliğin özünden uzaklaştığı değil; aksine özünü koruyarak kurumsallaştığı bir dönemdir. Hacı Bektaş-ı Velî'nin irfanı, Balım Sultan eliyle sistemli bir yol hâline gelmiş; Ehl-i Beyt merkezli inanç anlayışı erkân ve teşkilat yoluyla güvence altına alınmıştır.

Balım Sultan'ı doğru yerde konumlandırmak gerekir: O, bu yolun sahibi değil; muhafızıdır. Hacı Bektaş-ı Velî irfanının, Ehl-i Beyt çizgisinin Anadolu'daki sessiz ama kararlı bekçisidir. Ve belki de bugün en çok ihtiyacımız olan şey, Balım Sultan'ı tartışmak değil; onun temsil ettiği istikameti yeniden idrak etmektir.



 
İsmail Çetin / diğer yazıları
•Balım Sultan: Hünkâr’ın Emanetini Nizama Koyan Yol Hizmetkârı 12 00:00:00.02.2026
•Balkanlar’da Sarı Saltığın Sessiz Devrimi: Adalet, Ahlâk ve Bektaşî İrfanı 11 00:00:00.02.2026
•İnsanlığın Kurtuluşu Milli Ekonomi Modeli’ndedir 04 00:00:00.02.2026
•Dijital Tekel Kıskacında Türkiye Ekonomisi; Emek, Kalite ve Marka Değil; Algoritma Kazanıyor 27 00:00:00.01.2026
•Türk devlet geleneğinde “Kut” kavramı 22 00:00:00.01.2026
•Enerji, Göç ve Güvenlik Üçgeninde Türkiye 09 00:00:00.01.2026
•Atatürk, etnik kimlik gözetmeden 86 milyonun namus ve onurunu kurtardı 05 00:00:00.01.2026
•İrfan, Akıl ve Cumhuriyet 30 00:00:00.12.2025
•Maneviyatı Yüksek Bir İklime Girdik 23 00:00:00.12.2025
•Yeniçeri ve Bektaşilik: Osmanlı’nın Omurgasının Haksızca Yıkılması 23 00:00:00.10.2025
•Türk Milleti Adına Samimi İttifak 18 00:00:00.10.2025
•Yörük-Türkmen Tahtacılarında Geleneksel Oyun: Mengi 27 00:00:00.09.2025
•Camilerde toplanan yardımlar ihtiyaç sahiplerine dağıtılmalı, din görevlileri Peygamberimiz gibi sahada da olmalıdır 05 00:00:00.09.2025
•Fenerbahçe İçin En Büyük Kazanım: Mourinho’nun Gidişi 29 00:00:00.08.2025
•Atatürk'ün kurduğu Cumhuriyet, etnik kimlik değil, vatandaşlık temelli bir millet anlayışına dayanır 19 00:00:00.07.2025
•Gönülle girilen tasavvufta akılla yürünemez 17 00:00:00.03.2025
•Dürüstlük en büyük kaynaktır 10 00:00:00.03.2025
•Tebrikler Bozyazı Belediyespor,Tebrikler Başkan 14 00:00:00.02.2025
•Maneviyatı yüksek iklime girdik, değerlendirmesini bilelim 05 00:00:00.02.2025
•Cumhuriyet vatanımızın teminatıdır 28 00:00:00.10.2024
•Atatürk, bugünü yaşanılır kılar, yarını teminat altına alır 22 00:00:00.10.2024
•Alevilik Yol, Bektaşilik Tariki Medeniyettir 16 00:00:00.10.2024
•Atamızın Laikliği dini doya doya yaşatır 02 00:00:00.10.2024
•Atatürk’ümüzü de, dinimizi de rahat bırakın 05 00:00:00.09.2024
•İmam Hüseyin Hak adına Kerbelâ’ya gitmiştir 17 00:00:00.07.2024
•Gadir-i Hum nedir? 25 00:00:00.06.2024
•Andımız İslam Ahlakıdır 23 00:00:00.04.2024
•Hoş Geldin Ey Şehr-i Ramazan 12 00:00:00.03.2024
•Maliyet enflasyonu var.Talep değil... 17 00:00:00.01.2024
•Asgari ücret zammı tarafları mutsuz ediyor 23 00:00:00.12.2023
•Dinci ve Kemalist aynı kapıya çıkar 14 00:00:00.12.2023
•Türk Devletleri Ehli Beyt nefesiyle kurulmuş, yörüngeden çıkınca yıkılmıştır 05 00:00:00.12.2023
•Fenerbahçe’nin masası yoktur, sahaları vardır 29 00:00:00.11.2023
•Ruhun şad olsun Atam 10 00:00:00.11.2023
•İsrail Maşadır 09 00:00:00.11.2023
•Mumsöndü ibadettir 24 00:00:00.10.2023
•Ekonomimiz felç edilerek koltuk değneğine mahkûm edilmiştir 04 00:00:00.10.2023
•Laiklik dinin, Cumhuriyet vatanımızın teminatıdır 25 00:00:00.09.2023
•Bilim adamlarını tüccarların eline bırakmayalım 12 00:00:00.09.2023
•Asgari ücret zammı ölü doğdu 23 00:00:00.06.2023
•Mumsöndü ibadettir 05 00:00:00.05.2023
•Özgürlük Allaha yaklaşmaktır 07 00:00:00.04.2023
•Allahın hazinesi boldu.Yeterki almasını bilelim 31 00:00:00.03.2023
•Şeriat gelmez, yaşanır 25 00:00:00.03.2023
•Peki raflardan yansıyana ne yapacağız! 15 00:00:00.12.2022
•Ruhun şad olsun Atam 10 00:00:00.11.2022
•Hayat da basit, İslam da… Zorlaştırmayın yeter! 31 00:00:00.08.2022
•İmam Hüseyin Hak adına Kerbelâ’ya gitmiştir 06 00:00:00.08.2022
•Bilim insanlarını tüccarların eline bırakmayalım 20 00:00:00.07.2022
•Gönüllere nakşeden yarınları konuşan liderdi 12 00:00:00.04.2022
•İslam’ın özü salâvatta gizlidir 05 00:00:00.04.2022
•Biz almasını bilirsek Allahın hazinesi boldur 01 00:00:00.04.2022
•Üçüncü dünya savaşını Atatürk önlüyor 05 00:00:00.03.2022
•İki yüzlü AB ve ABDnin acizliğini izledik 01 00:00:00.03.2022
•"Var bi hayalimiz" diyen gençlerin hayat enerjisine güvenelim 24 00:00:00.02.2022
•Ekonomide devasa kanyonlar oluştu 05 00:00:00.02.2022
•Üçüncü bir ittifak işi zora sokar 08 00:00:00.12.2021
•Osmanlıyı kim kurdu, neden yıkıldı 23 00:00:00.11.2021
•Milli Ekonomi Modeli Başkaldırıştır 15 00:00:00.11.2021
•Atatürkün laikliği dini doya doya yaşatır 17 00:00:00.09.2021
•Allah,Muharrem ayını hakkıyla idrak etmemizi nasip eylesin 09 00:00:00.08.2021
•Dürüstlük en büyük kaynaktır 17 00:00:00.07.2021
•Seçimin kilit partisi 30 00:00:00.06.2021
•İblisin işi Atatürklerle uğraşmaktır 07 00:00:00.06.2021
•İslamın özü salâvatta gizlidir 04 00:00:00.05.2021
•Çok abarttık, ciddiye alınacak bir tarafı yok! 27 00:00:00.04.2021
• Allahın hazinesi boldur 24 00:00:00.04.2021
•Fikri duruşu ile yarınları konuşan liderdi 09 00:00:00.04.2021
•Kimin ekmeğine yağ sürdüğümüze dikkat edelim 20 00:00:00.03.2021
•İnsanlığın kurtuluşu Haydarizm’de… 05 00:00:00.03.2021
•Birlik, saygı ve sevgiyle mümkündür 26 00:00:00.02.2021
•Atatürk’ü merkezimize koymamız şart 23 00:00:00.02.2021
•Yapıcı dil yetmez, terbiyeli olması gerek 19 00:00:00.02.2021
•Madalyon dik gelse de değişen bir şey olmaz 12 00:00:00.02.2021
•Neden yeni anayasa isteniyor 09 00:00:00.02.2021
•Çanakkale ruhunu iyi okumak gerek 04 00:00:00.01.2021
•Bir şeyleri değiştirecekse Z kuşağı değiştirecek 02 00:00:00.12.2020
•Ötekileştirmeden,ayrıştırmadan birleştirelim 12 00:00:00.09.2020
•Evlerinize bayrak asın 26 00:00:00.08.2020
•Alın terini tozla,toprakla silenlerin yüzü gülecek 04 00:00:00.06.2020
•Musahiplik nedir? 28 00:00:00.04.2020
•Allah'a yakın olduğunuzu bilmek mi istiyorsunuz? 25 00:00:00.04.2020
•Ulu çınarımız Haydar Baş hocamızı kaybettik 20 00:00:00.04.2020
•Virüsün Ekonomik Tedavisi Milli Ekonomi Modeli’ndedir 05 00:00:00.04.2020
•Parayı bas,halka dağıt,şahsi izolasyonu sağla… 31 00:00:00.03.2020
•#SendeEvdeKal 28 00:00:00.03.2020
•Sağlığımız için lezzetli,yerli muz tüketelim 06 00:00:00.03.2020
•Maneviyatı yüksek bir iklime girdik,değerlendirmesini bilelim 25 00:00:00.02.2020
•Atatürk Türk Milletine Allah’ın Lütfudur 01 00:00:00.02.2020
•Atatürk’ü doğru anlamak 09 00:00:00.11.2019
•Mevlid kandiliniz mübarek olsun 08 00:00:00.11.2019
•Kerbela,Hak ile bâtılın ayrıldığı yerdir 09 00:00:00.09.2019
•Paşabeleninde çay yudumlamak 18 00:00:00.07.2019
•Bütün Bozyazı'yı ve adayları kutlarım 06 00:00:00.04.2019
•Bozyazı’nın tanıtımı şart 05 00:00:00.01.2019
•Gerçek laiklik dinsiz yaşanamaz 05 00:00:00.12.2018
•Atatürk’ün Cumhuriyeti dinimizi teminat altına almıştır 01 00:00:00.12.2018
•Ekonominin Oksijeni “Milli Ekonomi Modeli”dir 28 00:00:00.11.2018
•Bozyazı'da çiftçi derneği neden yok! 24 00:00:00.11.2018
•Iklar (İkrar) Vermek - Yemin Vermek 22 00:00:00.11.2018
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
Yorumlarınızı paylaşın

--


logo

   E-posta: bilgi(@)bozyazihaber.com
Tüm hakları Bozyazı'nın ilk haber sitesi adına saklıdır: ©2019-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir.
Mobil uyumlu haber yazılımı: www.eticaret.com.tr